Zatkaną głowicę czyści się izopropanolem, nie wodą i nie acetonem. Przy tuszach barwnikowych i pigmentowych IPA rozpuszcza zaschnięty tusz, nie naruszając elementów drukarki. Poniżej procedura dla głowic stałych i wymiennych oraz granica, za którą czyszczenie przestaje mieć sens.
Dlaczego głowica zasycha
Dysze głowicy mają średnicę rzędu pojedynczych mikrometrów. Tusz, który w nich zastygnie — a zastyga, gdy drukarka stoi tygodniami — tworzy korek, przez który nie przejdzie ciśnienie z pompy. Objaw jest charakterystyczny: brakujące linie na wydruku, paski albo całkowity brak jednego koloru przy pełnym pojemniku.
Zanim sięgniesz po chemię, uruchom czyszczenie z poziomu sterownika drukarki dwa, trzy razy. W wielu przypadkach to wystarcza, a dysze nie są narażone na kontakt z niczym poza własnym tuszem.
Czego używać
Izopropanol 99% jest tu standardem. Rozpuszcza spoiwa tuszu, odparowuje bez pozostałości i nie atakuje tworzyw, z których zbudowana jest głowica i jej osadzenie. Do zadań precyzyjnych, przy głowicach droższych i przy tuszach pigmentowych, lepiej sprawdzi się wersja 100% IPA Plus — resztkowa woda z wersji 99% schnie wolniej w mikrokanałach.
Czego nie używać
- Acetonu — rozpuści plastikową obudowę głowicy i uszczelnienia. Najkosztowniejszy błąd w tej procedurze.
- Wody z kranu — zostawia osad wapienny w dyszach, czyli dokładnie to, z czym walczysz. Jeśli już woda, to wyłącznie demineralizowana.
- Spirytusu i denaturatu — zawierają wodę i dodatki, schną wolniej i mogą zostawić osad.
- Ostrych narzędzi — jedno dotknięcie igłą rysuje płytkę dysz nieodwracalnie.
Głowica wymienna — procedura
- Wyjmij głowicę z karetki zgodnie z instrukcją drukarki.
- Nalej izopropanol do płaskiego naczynia na głębokość 3–5 mm. Nie więcej — styki elektryczne głowicy muszą zostać suche.
- Postaw głowicę dyszami w płynie i zostaw na 15–30 minut. Przy mocnym zaschnięciu nawet na kilka godzin.
- Osusz od spodu delikatnym dotknięciem ręcznika z celulozy. Jeśli na papierze zostaje kolor — korek puścił.
- Powtórz, aż ślad na papierze będzie równy dla wszystkich kolorów.
- Odczekaj do całkowitego wyschnięcia, zamontuj i uruchom czyszczenie z poziomu sterownika.
Styków elektrycznych nie zanurzaj i nie przecieraj niczym mokrym. Jeśli wymagają czyszczenia, użyj suchej ściereczki z mikrofibry.
Głowica stała — procedura
W drukarkach z głowicą wbudowaną na stałe nie da się jej wyjąć, więc pracujesz przez stację dokującą — gumową podkładkę, na której głowica parkuje.
- Przesuń karetkę w pozycję wymiany tuszu i odłącz drukarkę od zasilania.
- Zwilż ściereczkę z mikrofibry izopropanolem i oczyść gumową podkładkę stacji dokującej z zaschniętego tuszu. To tam najczęściej zbiera się złogi.
- Strzykawką bez igły nanieś kilka kropli izopropanolu na podkładkę i zaparkuj na niej głowicę na kilka godzin — opary rozmiękczą korek.
- Po tym czasie uruchom czyszczenie z poziomu sterownika dwa, trzy razy.
Kiedy przestać
Jeśli po trzech cyklach moczenia i czyszczeniu z poziomu sterownika kolor nadal nie wraca, problem prawdopodobnie nie leży w zaschniętym tuszu, tylko w przepalonych elementach grzejnych dysz albo w elektronice głowicy. Dalsze moczenie niczego nie zmieni, a przy głowicach stałych grozi zalaniem elektroniki. W takim wypadku liczy się już tylko rachunek: czy nowa głowica kosztuje mniej niż nowa drukarka.
Jak zapobiegać
- Drukuj regularnie — jedna strona kolorowa co tydzień wystarcza, by tusz nie zastygł.
- Nie odłączaj drukarki od prądu brutalnie — wyłączana przyciskiem, parkuje głowicę w stacji dokującej, która ją uszczelnia.
- Nie zostawiaj drukarki w nagrzanym pomieszczeniu — wyższa temperatura przyspiesza odparowywanie rozpuszczalnika z tuszu.
- Przy dłuższej przerwie wyjmij głowicę wymienną i przechowuj ją w szczelnym woreczku z wilgotnym wacikiem.
Najczęstsze pytania
Jaki izopropanol do czyszczenia głowicy?
Wystarcza 99%. Przy tuszach pigmentowych i droższych głowicach warto sięgnąć po 100% IPA Plus — jest praktycznie bezwodny, więc szybciej odparowuje z mikrokanałów dysz.
Czy można czyścić głowicę płynem do szyb?
Nie. Płyny do szyb zawierają wodę, barwniki i substancje powierzchniowo czynne, które po odparowaniu zostawiają osad — w dyszach o średnicy kilku mikrometrów to gwarantowany problem.
Ile czasu moczyć głowicę?
Od 15 minut przy lekkim zaschnięciu do kilku godzin przy mocnym. Dłuższe moczenie nie szkodzi głowicy, o ile styki elektryczne pozostają nad poziomem cieczy.
Czy izopropanol rozpuści tusz pigmentowy?
Rozmiękczy spoiwo i pozwoli wypłukać korek, choć przy pigmentach bywa to wolniejsze niż przy tuszach barwnikowych. Przy bardzo zaschniętym pigmencie trzeba liczyć się z kilkoma cyklami.
Czy to samo zadziała na ploterze i drukarce etykiet?
Zasada jest ta sama, ale przy urządzeniach z głowicami termicznymi sprawdź najpierw instrukcję producenta — część z nich ma własne procedury serwisowe, a samodzielna ingerencja bywa powodem utraty gwarancji.
